Het is inmiddels bijna 10 jaar geleden dat ik een burn-out kreeg en zeker 2 á 3 jaar de tijd nodig heb gehad om te herstellen en mijn leven opnieuw in te richten. In mijn boek kun je mijn uitgebreide verhaal hierover lezen, dus die zal ik niet hier (weer) neerpennen 😉 maar heel graag deel ik wel de lessen met jullie die ik destijds heb geleerd en die ik nog steeds in mijn leven integreer en in de praktijk breng.
Met STIP op 1 staat de les: leef niet naar de verwachtingen en/of voorwaarden van anderen.
Veel mensen, zo ook ik, raken niet burn-out door het doen van te veel werk of het hebben van te veel verplichtingen. Ze raken burn-out door het doen van te veel werk of het hebben van te veel verplichtingen die te veel energie zuigen (bijvoorbeeld omdat je iets doet waar je niet intrinsiek voor gemotiveerd bent). Ik ben advocaat geworden omdat het in de lijn der verwachtingen lag nadat ik mijn rechtenstudie met mooie cijfers afrondde en ik van verschillende kantoren het aanbod kreeg om stage te gaan lopen. Men (nabije omgeving, maar ook onbekenden) vonden het een logische, normale en te verwachten stap dat ik als advocaat aan de slag zou gaan, dus zo geschiedde. Vanaf dag één vond ik het niet leuk, liep ik op mijn tenen en vond ik het zwaar, maar ik hoopte dat ik het ooit leuk zou gaan vinden en vond dat ik deed wat ik moest doen en dat ik er daarom mee door moest gaan.
Afijn, dat resulteerde in een fikse burn-out en heel veel tranen en verdriet.
Tegenwoordig ben ik nooit, echt nooit, meer bezig met of wat ik doe nog in de lijn der verwachtingen ligt. Het interesseert me geen bal of mensen vinden dat wat ik doe ook bij mij past en of het werk wat ik doe een mooie vervolgstap is op hetgeen ik hier voor heb gedaan. Ook nu ik als influencer mijn geld verdien, terwijl ik ooit veel coachte voel ik niet de druk om te blijven coachen of daarin te groeien. Ik wil gewoon doen waar ik energie van krijg, wat ik leuk vind om te doen, waar ik goed in ben en natuurlijk ook waar ik geld mee verdien. Dus dat is wat ik doe. Ik ben de laatste die gaat zeggen dat je werk elke dag leuk moet zijn, want ik denk dat dat een utopie is. Je hebt altijd wel eens een rotdag er tussen zitten. Maar ik ben wel de eerste die zegt dat je je leven zodanig moet inrichten dat je er zelf in de basis blij van wordt. Dat je blij bent met wat je doet en hoe je leeft en waar je je geld mee verdient. En als jij daar blij mee bent, dan doet het er niet toe wat een ander daar van vindt.
2. Zorg goed voor jezelf
Vreselijk cliche, maar het is niet voor niks een cliche, het is gewoon waar. Goed voor jezelf zorgen is zo vreselijk belangrijk. Helaas leren we dit niet op school en zul je het óf van je ouders/verzorgers moeten leren en/of jezelf aan moeten leren.
Met goed voor jezelf zorgen, bedoel ik:
De punten heb ik bewust niet genummerd, want slaap is niet belangrijker dan plezier maken. Het is allemaal even belangrijk en het één kan niet zonder het ander.
Veel dingen van bovengenoemd lijstje schieten er bij in als we druk zijn of ons minder goed voelen, terwijl het juíst deze dingen zijn die we dan nodig hebben. Ik heb echt geleerd om deze dingen dagelijks of in ieder geval wekelijks prioriteit te geven.
3. Je verandert als mens continu en je moet dus eigeigenlijk continu blijven monitoren of je nog wel het leven leeft wat bij jou past
Dit klinkt wellicht gek, maar is een héle grote les die ik heb geleerd van mijn burn-out. Toen ik burn-out raakte en op ontdekkingstocht ging naar waar ik eigenlijk energie van kreeg en waarvan niet, ontdekte ik dat ik was veranderd. Zaken, activiteiten of zelfs personen waar ik eerst zoveel energie van kreeg, zogen opeens energie. Ik ontdekte dat ik lang was blijven hangen in patronen of activiteiten, omdat ze “gewoon” bij mij pastten – dacht ik. Ik leerde dat ik was veranderd en ik leerde dat we eigenlijk altijd veranderen en dat het heel oké is als je hobby’s, interesses, activiteiten, vrienden en invullingen van je dag mee veranderen. Als je blijft doet wat je altijd deed, terwijl je zelf veranderd bent, loop je de kans veel te veel energie te verliezen en veel te weinig energie te krijgen. Dat is zonde.
4. Wees lief voor jezelf
Een cliche, maar ook zó waar. Je leeft je leven voor het eerst, je doet je best. Altijd. Welke keuze je ook maakt en hoé die keuze ook uitpakt: je deed en doet je best en dat is echt méér dan genoeg. Dat is echt mijn mantra geworden. Ik heb keuzes gemaakt waarvan ik achteraf dacht: dat had ik anders kunnen aanpakken. Maar niemand heeft er iets aan als ik mezelf dat dag na dag, week na week, jaar na jaar, ga zitten kwalijk nemen. Dus dat doe ik ook niet. Zelfde als dat ik dus ook niet te lang nadenk over keuzes die ik ga maken. Malen en speculeren heeft geen zin, ik kies. We zien wel hoe het uitpakt en naderhand ben ik lief en mild voor mezelf.
Het enige moment waarop ik merkte dat ik dit weer lastig begon te vinden, was toen ik net moeder was geworden. Ik merkte opeens dat er iemand was gekomen die ik belangrijker vond dan mezelf – Pip – en dat ik vond dat ik het naar haar toe perfect moest doen en ik kon ook echt boos op mezelf zijn soms. Ik ervaarde dat en pakte aantekeningen van mijn gesprekken met mijn psycholoog erbij toen ik middenin mijn burn-out zat en kwam toen tot het besef dat ook het moederschap “gewoon” iets was wat ik voor het eerst deed/doe en dat ik niet meer kan doen dan mijn best. Ik werd weer milder voor mezelf en merk nu dat ik ook in het moederschap heel mild sta. Richting Pip, richting Maarten en richting mezelf.
Tot slot
Ooit zei iemand tegen mij dat ik door/na mijn burn-out egoïstischer was geworden. Ik heb daar veel over nagedacht en denk dat dat klopt. Ik zet mezelf op één. Toch vind ik dat egoïstisch een te negatieve lading heeft, want ik denk dat als we allemaal heel goed voor onszelf zorgen dat we dan ook veel beter voor elkaar kunnen zorgen. Ik ben een leukere, lievere en aanwezigere vriendin geworden nu ik er voor zorg dat ik zelf in balans ben – al zeg ik het zelf. Ik gun het iedereen om de ruimte en vrijheid te voelen om nee te zeggen tegen anderen, zodat je ja kan zeggen tegen jezelf. Je zult merken dat als je goed voor jezelf zorgt en je blij bent met jezelf, dat je ook écht een veel fijner mens bent voor de mensen om je heen ❤️
